Juf compleet

De titel van bovenstaand boek, dat ik als kind meerdere malen heb gelezen, brengt mij op de vraag wanneer ik mijzelf nou echt juf mag noemen. Dat kun je vanuit meerdere perspectieven bekijken. Kinderen noemen elke volwassene, die in een basisschool aan de slag is, juf of meester. Ook de conciërge bijvoorbeeld. Vaak omdat dit een schoolafspraak is. Uiteraard beseffen kinderen wel het verschil tussen de juf of meester in de klas en bijvoorbeeld de congiërge. In hun beleving is het verschil tussen leerkracht, stagiair en onderwijsassistent dan weer niet zo groot. Wat hen betreft is iemand waar ze les van krijgen in het klaslokaal een echte juf of meester.

Hoe ziet de pabo dat?

Vanuit de optiek van de pabo is dat logischerwijs anders. Pas wanneer je je diploma hebt behaald, mag je de eretitel van juf of meester voor je naam zetten. En wat hen betreft mag je ook pas als leerkracht aan het werk wanneer je dat diploma op zak hebt. Zo raden ze bijvoorbeeld heel sterk af om al te gaan werken als invalleerkracht terwijl je nog met de opleiding bezig bent. Een van de argumenten die ze daarbij aandragen is dat het mis kan gaan omdat je er nog niet klaar voor bent. Met als risico dat je uitvalt en, mogelijk onterecht, gaat denken dat je niet geschikt bent voor het onderwijs en er afscheid van neemt.

Hoe zien scholen dat?

Wat de basisscholen zelf betreft zijn de meningen sterk verdeeld. Een grote factor hierin is de mate waarin ze getroffen worden door het lerarentekort. Dat verschilt namelijk per school en is afhankelijk van meerdere factoren. Het komt er simpel gezegd op neer dat bevoegde leerkrachten beseffen dat ze schaars zijn en daarom daar gaan werken waar ze zich het prettigste voelen. Leerkrachten die bijvoorbeeld houden van de uitdaging van werken op een school met kinderen uit bijvoorbeeld kansarme gezinnen zijn in de minderheid, dus zulke scholen hebben echt flink te kampen met het lerarentekort. En aangezien er geen tekort aan leerlingen is, is het niet vreemd dat zulke scholen, oplossingsgericht als ze zijn, openstaan voor alternatieve oplossingen. Zoals het werken met onbevoegde leerkrachten.

Mijn beleving

Er zit ontwikkeling in de manier waarop ik hier zelf tegenaan kijk. Zo maak ik bijvoorbeeld al mijn hele leven het grapje, "Goed gedaan hoor, sticker van de juf!", tegen mensen in allerlei situaties. Dat was dus ook zo voordat ik wist dat ik ooit echt juf zou willen worden. Toen ik in 2014 begon met training geven op mijn werk in de ICT, zeiden mensen, ook weer als grapje, vaak juf tegen mij. Waarop ik dan teruggrapte dat ze maar even op de gang moesten gaan staan. Anders werd het toen ik in oktober 2016 een gastles programmeren gaf aan een groep acht op een basisschool. Tot mijn grote verrassing zeiden die kinderen juf tegen mij, en dat raakte me. De tweede keer dat ik zo'n les gaf noemde de leerkracht mij "juf Eveline" tegenover de kinderen, en dat raakte me zo sterk dat ik een paar weken later op zoek ben gegaan naar pabo's. In september 2017 kon ik beginnen. In de tussentijd gaf ik nog meer programmeerlessen op scholen en heb ik dat uiteindelijk twaalf keer gedaan op elf scholen.

Eenmaal begonnen aan de pabo en de bijbehorende stage was ik van mening dat ik mijzelf pas juf mocht noemen als ik mijn pabo-diploma binnen had. Omdat de kinderen mij allemaal juf noemden en de leerkracht bij wie ik stage liep bemoedigend zei, "die titel heb je gewoon", ging ik mijzelf wel juf noemen. Zo is ook de naam van mijn website en weblog ontstaan.

Direct na het halen van mijn propedeuse in augustus 2018 werd ik benaderd door een onderwijsbureau over werken als invalleerkracht. Dat wees ik in eerste instantie af omdat ik vond dat ik daar nog niet klaar voor was. Uiteindelijk werd de verleiding mij te groot, en zodoende heb ik vanaf september 2019 gewerkt als invalleerkracht. Hier zat een langdurige inval bij van zes weken, waarbij mijn duo vooraf zei: "Ja Eveline, nu ben je echt juf." Uiteraard zei ze dat om mij bewust te maken van de verantwoordelijkheden die ik aanging. In mijn hoofd ontstond het idee dat ik mijn doel bereikt had. Achteraf gezien was dat vrij naïef van mij.

Nieuw plan

Om mijzelf wat meer lucht te geven in komend studiejaar en schooljaar ben ik mij aan het oriënteren op werken als onderwijsassistent naast mijn pabo-opleiding. Hierover voer ik gesprekken met onderwijsbureaus en scholen. Het ziet ernaar uit dat dit een haalbaar plan is.

Conclusie

Wanneer is een juf compleet? Eigenlijk nooit, want ook bevoegde leerkrachten doen er verstandig aan om bij te blijven leren. De pabo spreekt niet voor niets van "een levenlang leren". Ben ik nou juf of niet? In mijn hart in ieder geval wel. Met gelukkig nu het besef dat ik nog veel te leren heb.

Gepubliceerd op 5 augustus 2020